Yer Gösterme Belgesi: Neler Yazar, Zorunlu mu, Komisyonu Nasıl Korur?
Yer (taşınmaz) gösterme belgesi zorunlu mu, neler yazar? İki nüsha, kişi başı ayrı belge, gösterme ücreti yasağı, emlakçının devre dışı bırakılmasında hizmet bedeli ve yeni konut projesinde kullanım. Yönetmelik m.19'a göre.
Kısa cevap
Yer gösterme belgesinin yönetmelikteki adı taşınmaz gösterme belgesidir. Emlakçı, aracılık ettiği evi alıcı ya da kiracı adayına gösterirken bu belgeyi en az iki nüsha düzenler ve iki taraf da imzalar. Gösterme için ücret alınamaz; belge, gösterilen taşınmaz sonradan emlakçı devre dışı bırakılarak alınırsa hizmet bedelinin dayanağıdır.[1]
2 nüsha
En az; her tarafta birer tane kalır
0 TL
Gösterme karşılığında bedel istenemez
Kişi başı
Her alıcı ya da kiracı için ayrı belge
5 yıl
Hizmet dosyasının asgari saklama süresi
Kısaca taşınmaz gösterme belgesi
| Yetkilendirme sözleşmesi | Gösterme belgesi | |
|---|---|---|
| Kiminle | İş sahibi (satıcı, ev sahibi ya da alıcı) | Taşınmazı gören aday |
| Ne zaman | Hizmete başlamadan önce | Her gösterimde |
| Ne kaydeder | Hizmet, bedel, süre, taşınmaz bilgileri | Kim, neyi, ne zaman, hangi amaçla gördü |
| Dayanak | Yönetmelik m.15 | Yönetmelik m.19 |
Gösterme belgesinde neler yazmalı?
Yönetmeliğe göre belgede en az şu bilgiler yer alır:[1]
- İşletme: yetki belgesi numarası, iletişim bilgileri, sorumlu emlak danışmanının adı soyadı ve imzası.
- Gören kişi: adı soyadı, T.C. ya da yabancı kimlik numarası, iletişim bilgileri ve imzası.
- Taşınmaz: tapu kaydı bilgileri, cinsi ve adresi.
- Gösterim: hangi amaçla (satış ya da kira) ve hangi tarihte gösterildiği.
- Hizmet bedeli: oranı ya da tutarı.
Yetki belgesi numarasını aday da kontrol edebilir: yetki belgesi sorgulama rehberi.
Nüsha, imza ve birden fazla daire
- 1
Gösterim öncesi
Belge adayın bilgileriyle doldurulur.
- 2
Gösterim
Taşınmaz fiziksel ya da elektronik ortamda gösterilir.
- 3
İmza
Aday her taşınmaz için ayrı imza atar; sorumlu danışman imzalar.
- 4
Nüshalar
En az iki nüsha; biri adayda, biri işletmede kalır.
Her alıcı ya da kiracı adayı için ayrı belge düzenlenir. Aynı gün birkaç daire gösteriliyorsa hepsi tek belgeye yazılabilir, ama adayın imzası her taşınmaz için ayrı alınır.[1]
Gösterme için ücret alınır mı?
Hizmet bedeli işlem gerçekleşince doğar; satışta tavan KDV hariç %4, kirada bir aylık kiradır. Ayrıntılar için emlakçı komisyonu rehberine bakın.
Komisyon güvencesi: devre dışı bırakma
Gösterme belgesinin emlakçı için asıl önemi burada: yetkilendirme sözleşmesinin süresi içinde, gösterme belgesini düzenleyen işletme devre dışı bırakılarak taşınmaz doğrudan iş sahibinden satın alınır ya da kiralanırsa işletme hizmet bedeline hak kazanır.[1]
Bu güvencenin işlemesi için üç şey birlikte gerekir:
- İş sahibiyle yapılmış, süresi dolmamış yazılı yetkilendirme sözleşmesi.
- Adayın imzasını taşıyan, eksiksiz doldurulmuş gösterme belgesi.
- Belgede yazılı hizmet bedeli oranı ya da tutarı.
Yeni konut projesinde gösterme
Proje aşamasındaki ya da inşaatı süren dairelerde bağımsız bölüm tapusu henüz oluşmamış olabilir. Yönetmelik bu tür taşınmazlar için yetkilendirme sözleşmesinde uygun bilgilerle ve yeterli bilgilendirmeye elverişli diğer bilgilerle yetinir.[1] Gösterme belgesinde de daireyi tereddütsüz tanımlayan bilgiyi (ada, parsel, blok ve daire numarası) yazmak sonradan çıkacak uyuşmazlığı önler.
Projede asıl risk, aynı alıcının birden fazla danışmanla ya da doğrudan satış ofisiyle temas etmesidir. Projedar'da danışman müşterisini sisteme kaydeder; kayıt zaman damgalıdır ve müteahhide maskeli görünür. Müşteri kaydı ve hak ediş koruması · Müşteri çakışması
Saklama ve ispat
İşletme, verdiği hizmetlere ilişkin dosyaları en az beş yıl saklamakla yükümlüdür.[1] Gösterme belgesi bu dosyanın parçasıdır. Uyuşmazlıkta belgenin aslı, tarihi ve imzası ispatın temelidir; telefonda fotoğrafını saklamak aslını saklamanın yerine geçmez.
Sık yapılan hatalar
- Gösterimi belgesiz yapıp sonra “müşteri benimdi” demek.
- Birden fazla daireyi tek imzayla geçmek; imza her taşınmaz için ayrıdır.
- Hizmet bedeli satırını boş bırakmak.
- Yetkilendirme sözleşmesi olmadan yalnız gösterme belgesine güvenmek.
- Adaydan gösterme karşılığında ücret istemek.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş değildir; somut bir işlemde ilgili kurumdan veya uzmandan görüş alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Yer gösterme belgesi nedir?
Yer gösterme belgesi zorunlu mu?
Yer gösterme belgesinde neler yazar?
Emlakçı ev gösterme ücreti alabilir mi?
Gösterme belgesini imzalamak beni neye bağlar?
Bir belgeye birden fazla ev yazılabilir mi?
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut işlemlerde güncel mevzuat ve profesyonel hukuk görüşü dikkate alınmalıdır.
